Historische Binnenstad van Paramaribo

Aan het einde van de 18e eeuw maakten Nederlandse waterbouwkundige kennis en stadsplanning het mogelijk om de stad verder uit te breiden over het moerassige gebied ten noorden van het oorspronkelijke centrum.

Belangrijke historische gebouwen

Het stadsbeeld van de historische binnenstad wordt bepaald door een aantal belangrijke monumenten en open ruimtes, waaronder:

• Fort Zeelandia (1667), het oudste nog bestaande fort van Suriname

• Palmentuin, het grote historische stadspark achter het fort

• Presidentieel Paleis (1730), gebouwd in steen met een houten bovenverdieping

• Ministerie van Financiën (1841), een monumentaal bakstenen gebouw met een klassieke zuilenportiek en klokkentoren

• Hervormde Kerk (1837), gebouwd in neoklassieke stijl

• Sint-Petrus-en-Pauluskathedraal (1885), een indrukwekkende houten kathedraal in neogotische stijl

De brede, met bomen omzoomde straten en open pleinen geven de stad een ruimtelijke en groene uitstraling.

Outstanding Universal Value

Korte samenvatting

De historische binnenstad van Paramaribo is een uniek voorbeeld van een koloniale stad waar Europese architectuur en stadsplanning zich geleidelijk vermengden met lokale bouwtechnieken, materialen en Creoolse culturele invloeden. Het merendeel van de gebouwen is van hout en heeft een eenvoudige, symmetrische stijl.

De architectuur weerspiegelt de multiculturele samenleving van Suriname, waarin Europese, Afrikaanse, inheemse en later ook Noord-Amerikaanse invloeden samenkomen. Hierdoor ontstond een bijzondere en herkenbare bouwstijl die uniek is voor Paramaribo.

UNESCO-criteria

Criterium (ii)

Paramaribo is een uitzonderlijk voorbeeld van de samensmelting van Europese architectuur en bouwtechnieken met lokale Zuid-Amerikaanse materialen en vakmanschap. Deze combinatie leidde tot een nieuwe, eigen architectonische stijl die sterk verbonden is met de lokale omgeving en cultuur.

Criterium (iv)

De stad vormt een uniek voorbeeld van het contact tussen de Nederlandse Europese cultuur en de inheemse culturen en natuurlijke omgeving van Zuid-Amerika tijdens de periode van intensieve kolonisatie in de 16e en 17e eeuw.

Integriteit

Toen de historische binnenstad in 2002 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO werd geplaatst, was een groot deel van het stedelijk weefsel uit de periode 1680–1800 nog vrijwel intact. Dit was mede het gevolg van een beperkte economische groei in eerdere decennia, waardoor grootschalige modernisering uitbleef.

Het oorspronkelijke stratenpatroon is grotendeels behouden gebleven:

• de historische bouwlijnen zijn intact

• er zijn geen hoogbouwprojecten in het centrum gerealiseerd

• de historische ruimtelijke structuur is nog duidelijk herkenbaar

Toch is de integriteit van het gebied kwetsbaar. De vele houten gebouwen zijn gevoelig voor brand en het historische centrum kan worden aangetast door onvoldoende onderhoud of door ontwikkelingen die niet goed aansluiten bij het historische karakter. Ook projecten langs de Waterkant kunnen zowel kansen als risico’s vormen voor het behoud van de erfgoedwaarde.

Authenticiteit

In Paramaribo staan ongeveer 291 beschermde monumenten. In de afgelopen decennia zijn slechts enkele historische gebouwen verdwenen door nieuwe ontwikkelingen.

Veel monumenten behouden een hoge mate van authenticiteit doordat bij restauraties vaak traditionele bouwtechnieken en materialen worden gebruikt. In sommige gevallen zijn houten gebouwen echter vervangen door constructies van beton, wat invloed kan hebben op het historische karakter.

Bescherming en beheer

De bescherming van de historische gebouwen begon met de Monumentenwet van 1963. In 2002 werd deze vervangen door een nieuwe monumentenwet, die het mogelijk maakt om beschermde historische stadsdelen aan te wijzen en eigenaren subsidies te geven voor restauratie en onderhoud.

In 2011 werd bovendien een speciale bouwcommissie ingesteld die nieuwe bouwplannen in het Werelderfgoedgebied beoordeelt op basis van architectonische en esthetische criteria.

Het beheer van het Werelderfgoedgebied wordt uitgevoerd door Stichting Gebouwd Erfgoed Suriname, die verantwoordelijk is voor de uitvoering van het Management Plan voor de Werelderfgoedsite van Paramaribo.

Daarnaast speelt Stadsherstel Suriname N.V. een belangrijke rol bij het behoud van historische gebouwen. Deze organisatie koopt vervallen monumenten, restaureert ze en geeft ze een nieuwe functie, zodat het historische stadsbeeld behouden blijft.